لزوم ارتباط زنده با علماي ديني

مقدمه:

حفظ و تقويت رويکرد جامعه بشري به دينداري نيازمند ارتباط مردم با عالمان ديني است که اين ارتباط در پرسمان ديني ظهور مي کند و پاسخگويي به پرسشهاي ديني است که از يک سو جامعه ديني را پايدارتر مي‌کند و از سوي ديگر با دفع شبهات راه تزلزل در جامعه ديني مسدود مي شود.

ارتباط مردم با علماي ديني علاوه بر جنبه مذهبي ميتواند مسائل کلان سياسي و اجتماعي را تحت‌الشعاع قرار دهد اما مهم يافتن روشي است که متکي بر روشهاي نوين باشد و بر مشکلات موجود غلبه کند.

بسياري از اديان دچار موضوع تمرکز علماء ديني در يک منطقه هستند که به دليل شرايط تحصيل و تحقيق پيش مي‌آيد.

به عنوان مثال درمورد مذهب شيعه مي‌توان به تمرکز علماءدر قم و نجف و در مورد اهل تسنن مي‌توان به الازهر اشاره کرد. تمرکز علماء در يک منطقه دسترسي عموم مردم خصوصا مردمان ساير کشورها را به آنها محدود مي‌کند.

نتيجه مي‌توان گرفت که پرسش از عالمان ديني يکي از ضروريات بشر فعلي است. اما مشکلي که در راه پرسش از عالمان ديني وجود دارد اين است که عالمان ديني غالبا براي تحصيل علوم ديني در يک شهر (يا منطقه) متمرکز هستند.

اين تمرکز ممکن است به خاطر تحصيل و فراگيري معارف ديني باشد و ممکن است براي تحقيق و يافتن پاسخ براي پرسش هاي جديد باشد که هر دو دست را براي تبليغ و برآوردن نياز مردم به پرسش از عالمان ديني مشکل مي‌کند.

براي رفع اين مشکل مي‌توان از فناوري اطلاعات و ارتباطات کمک گرفت.

اما سوال اينجاست که بهره‌گيري از تکنولوژي جديد براي پاسخگويي به پرسشهاي ديني چه ويژگيهايي بايد داشته باشد؟ و تکنولوژي چه روشي را پيشنهاد مي‌کند و چه روشي بهينه است؟

دو ويژگي از صنعت IT انتظار مي‌رود، يکي آسان نمودن دسترسي به عالمان ديني و ديگري کم هزينه نمودن دريافت پاسخ .

با توجه به گستره شبکه وب، کاربران حداقل توقعي که دارند اين است که بتوانند به آساني به عالم متبحر (در زمينه سوال ) دست بيابند و با هزينه اندک به جواب آن دسترسي پيدا کنند .

اولين چيزي که در اين زمينه مي‌توان پيشنهاد کرد استفاده از پست الکترونيکي است. چرا که با هزينه اندک مي‌توان سوال را ارسال نمود و پاسخ را دريافت کرد.

اما بايد توجه داشت که سطح توقع کاربران را نمي‌توان در اين حد منحصر کرد چرا که با توجه به قابليتهاي وب، کاربران متوقع هستند که با عالم ديني ارتباط دو سويه داشته باشند .

ارتباط دو سويه نه يک توقع بلکه يک نياز است چرا که در روش پست الکترونيکي ممکن است بعضي از زواياي يک سوال تبيين نشود و متقابلا پاسخ براي پرسشگر نيز به صورت اقناع کننده نباشد. اما تبادل دوسويه اطلاعات مي‌تواند زواياي مبهم پرسش و پاسخ را روشن سازد و پرسشگر را اقناع کند.

فناوري اطلاعات، در زمينه تبادل دو سويه ، تبادلات نوشتاري (Text Chat) و گفتاري(Voice Chat) را ارائه مي‌کند و در پرسش و پاسخ ديني نياز چنداني به WebCam احساس نمي‌شود و حتي ممکن است پرسشگر به خاطر اينکه توسط پاسخ دهنده ديده مي‌شود از بعضي پرسشها حذر کند و به واسطه شرم و حيا آنها را مطرح نکند.

نتيجه گيري سوم آن است که ارتباط گفتاري و نوشتاري مي‌تواند روش مناسبي براي پاسخ گويي به سوالات ديني باشد .

اما سوال جديد ،آيا از روشهاي بومي بايد استفاده شود يا روشهاي رايگان و غير بومي هم جوابگوست.

به عنوان مثال استفاده از محيط هايي مانند ياهو و پالتاک که به صورت مجاني ارتباط کاربران را برقرار مي‌کند آيا مي‌تواند جوابگوي اين حرکت باشد؟ آيا مي‌توان عالمان ديني را مجاب به استفاده از اين روش کرد؟ وآيا بر فرض پذيرش عالمان ديني اين روش مي‌تواند تمام نيازهاي اين حرکت را جواب دهد؟

آيا با وجود اتاقهاي ناهنجار در اين محيطها مي‌توان شانيت عالم ديني را به واسطه قرار گرفتن در همسايگي محيطهاي نامناسب حفظ نمود؟ و بر فرض حفظ حرمت عالم دين آيا در ميان خبرگان صنعت IT (که ديندار هم هستند) توان ساخت چنين ابزاري وجود ندارد و هزينه ها قابل توجيه نيست؟

بکارگيري IT در پرسمان ديني چند سالي که دغدغه متدينين اين حوزه است اما وجود محيطهاي رايگان از يک سو انگيزه حرکت بومي را ذبح نموده و نبود محيط بومي قابل اطمينان، عالمان ديني را از اين گام نهادن جدي در اين وادي بازداشته وآنچه متضرر شده دين و دينداراني بوده اند که به واسطه نداشتن حبل متين در مقابل شبهات دچار لغزش عملي و فکري شده اند. لذا اگر بتوان اين دندان پوسيده نرم افزارهاي مجاني را کند و در اين زمينه حرکت کرد مي‌توان شاهد اتقان دين دينداران بود.

با توجه به ارتباط گفتاري و نوشتاري، تفاوت زبان بين پرسشگر و عالم ديني از مشکلاتي است که رخ مي‌نمايد براي رفع اين مشکل دو راه حل وجود دارد.

1.پاسخگويي به زبانهاي اصلي توسط شخص : در اين روش عالم ديني به زبان پرسشگر (که يکي از زبانهاي اصلي است) پاسخ مي دهد و به عبارتي نيروي انساني ترجمه متن و صوت را متناسب با زبان پرسشگر بر عهده دارد.

2.پاسخگويي به زبانهاي اصلي توسط ماشين : در اين روش عالم ديني به زبان خود تکلم مي‌کند اما موتور مترجم گفتار يا نوشتار پاسخگو را به زبان پرسشگر به صورت همزمان ترجمه و ارسال مي‌کند که در اين حالت دغدغه دسترسي به خبره دين با قيد همزباني، وجود نخواهد داشت.

اين روش اگر چه در حال حاضر (در ايران) قابل پياده سازي نيست اما حرکت در راستاي آن کاربردهاي متعدد علمي و تجاري مي‌تواند داشته باشد .

يکي از مشکلاتي که در پرسشهاي ديني وجود دارد وجود فاصل(نه به معناي مکان بلکه به معناي شخص و اشخاص) بين پرسشگر و مرجع ديني است. گاهي پرسشگر مجبور است که براي حصول اطمينان، سوال را از مرجع ديني (يا از شخصي که توسط مرجع ديني مشخص شده) بپرسد تا ميزان تطابق جواب با نظريه ديني کاملا حفظ شود. و غالبا دسترسي به دفتر مرجع ديني در شهري که مرجع ديني در آن زندگي مي‌کند وجود دارد و در ساير شهرها نمايندگاني از سوي دفتر تعيين مي‌شود اما با استفاده از اين ساز وکار شخصي مي تواند پاسخ دهد که در دفتر مرجع ديني مستقر است و کمترين فاصله مکاني (و مشکل دسترسي مستقيم به مرجع ) را دارد لذا بيشترين اطمينان خاطر را براي پرسشگر ايجاد مي کند.

نتيجه گيري:

براي اتقان اعتقادات ديني بشر و براي در مدار دين قرار دادن اعمال، بايد ارتباط مردم با علماي دين تنگاتنگ تر شود و در اين راه استفاده از فناوري ارتباطات آنهم از نوع بومي ضروري است و به عبارت ديگر بايد اين ارتباط داراي شرايط زير باشد:

1.دسترسي به عالم سهل و آسان باشد .

2.کم هزينه باشد.

3.دوسويه و زنده باشد.

4.مبتني بر تکنولوژي بومي باشد.

5.کمترين فاصل را با مرجع ديني داشته باشد.

6.مستقل از زبان باشد و حداقل پاسخگويي به چند زبان اصلي انجام شود